Weronika Zalewska: Archiwum wahań / Archive of Hesitations

14 sierpnia w Galerii Bielskiej BWA odbędzie się polska premiera wystawy Archiwum wahań Weroniki Zalewskiej – projektu prezentowanego wcześniej w Pawilonie Polskim podczas Malta Biennale 2026 (11 marca – 29 maja 2026), jednego z najważniejszych międzynarodowych wydarzeń poświęconych sztuce współczesnej.

Wystawa podejmuje refleksję nad współczesnymi mechanizmami wytwarzania i porządkowania wiedzy, odwołując się do formatu teleturnieju jako narzędzia analizy doświadczenia transformacji ustrojowej oraz sposobów kształtowania zbiorowej wyobraźni. Łącząc instalację wideo, analogowe interwencje w obraz i warstwę dźwiękową, projekt proponuje wielowymiarową opowieść o pamięci, niepewności i współczesnych modelach poznania.
Centralnym elementem wystawy jest wideoinstalacja, w której Weronika Zalewska wykorzystuje formę teleturnieju jako narzędzie refleksji nad współczesnymi sposobami rozpoznawania, oceniania i porządkowania wiedzy. Format kojarzony z lekką rozrywką odsłania tu swoje mniej oczywiste oblicze – mechanizm, który przez lata kształtował masową wyobraźnię, utrwalając wiarę w jednoznaczne odpowiedzi, jasne kryteria i natychmiastową ocenę.
Projekt jest osadzony w polskim doświadczeniu transformacji ustrojowej lat 90. i początku XXI wieku. Teleturniej staje się symbolem modernizacji rozumianej jako dążenie do dogonienia Zachodu, często kosztem lokalnej pamięci, doświadczeń i międzypokoleniowego przekazu. Praca pokazuje, jak łatwo gotowa przyszłość – kapitalizm, wolny rynek i kultura masowa – została przyjęta niemal bez negocjacji i bez pytań o jej konsekwencje. Inspiracją do projektu były wspomnienia artystki z dzieciństwa dotyczące wspólnego oglądania telewizji z babcią, odwracające tradycyjny kierunek przekazywania wiedzy między pokoleniami.
Wystawa zestawia teleturniejowy model wiedzy oparty na jednoznaczności z pamięcią relacyjną – bardziej miękką, ucieleśnioną i trudną do sformatowania – oraz materialnością obrazu. Analogowa interwencja w wideo Mili Nowackiej poprzez sprzężenia zwrotne i zakłócenia ujawnia kruchość medium oraz zwraca uwagę na techniczne procesy produkcji wiedzy, zwykle niewidoczne dla odbiorców. Warstwę dźwiękową projektu przygotował Szymon Gąsiorek.
Archiwum wahań powstaje w czasie, gdy współczesne, oparte na natychmiastowości i nadmiarze informacji sposoby poznawania świata coraz wyraźniej ujawniają swoje limity. Weronika Zalewska proponuje odmienną perspektywę poznawczą, w której tytułowe wahanie staje się gestem sprzeciwu i odpowiedzialności. Wystawa zaprasza do wejścia w szczeliny pozornych systemów wiedzy i przyjrzenia się temu, co pozostaje niedomknięte.

wernisaż:14 sierpnia o godz. 18:00
Miejsce: Galeria Bielska BWA, ul. 3 Maja 11, Bielsko-Biała
Artystka: Weronika Zalewska
Kuratorka: Ada Piekarska
Współpraca przy realizacji wideo: Mila Nowacka (animacje), Szymon Gąsiorek (dźwięk)
 

Pawilon Polski na Malta Biennale 2026 został zorganizowany przez Instytut Adama Mickiewicza i Galerię Bielską BWA we współpracy z Miastem Bielsko-Biała – Polską Stolicą Kultury 2026. Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Biogramy:
Weronika Zalewska jest artystką, badaczką i poetką. Ukończyła Sztukę Mediów na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Autonomiczne Formowanie na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Gandawie; studiowała także art praxis na Dutch Art Institute. Tworzy sztukę wideo na przecięciu dokumentu i fikcji spekulatywnej, pracując z tematami m.in. transformacji społeczno-ekonomicznych i ich wpływu na wytwarzanie narracji czy relacji. Jej prace były pokazywane m.in. w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, BWA Wrocław, Galerii Bielskiej BWA czy na Biennale Performansu w Wilnie.

Ada Piekarska jest kuratorką i autorką tekstów o sztuce. Obecnie kieruje zespołem programowym Galerii Bielskiej BWA w Bielsku-Białej. Jej praktyka kuratorska koncentruje się na pozaartystycznych funkcjach sztuki współczesnej, szczególnie na jej związkach z logiką władzy oraz możliwościach przeformułowywania społecznych wyobrażeń. Jest kuratorką Biennale Malarstwa Bielska Jesień – jednego z najważniejszych konkursów artystycznych w Polsce. W 2024 roku otrzymała Nagrodę Krytyki Artystycznej im. Jerzego Stajudy.