siedziba Narodowego Banku Polskiego w Bielsku, fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe Na zdjęciu siedziba Narodowego Banku Polskiego
Rozmaitości

Wycieczka Stowarzyszenia Olszówka: modernizm

  •  Stowarzyszenie Olszówka
    al. Armii Krajowej 141/55
  • Wstęp wolny

17 wycieczek z okazji rocznicy połączenia miasta zorganizuje Stowarzyszenie Olszówka, które rusza z nowym projektem edukacyjnym Historyczne szlaki Bielska-Białej. 70 lat dwumiasta.

Na siódmą wycieczkę po Bielsku-Białej, której tematem przewodnim będzie modernizm, 24 lipca zaprasza Stowarzyszenie Olszówka. Spacer poprowadzi wybitny znawca tematu Przemysław Czernek.

Na przełomie XIX i XX wieku region Śląska Cieszyńskiego przeszedł dynamiczny okres uprzemysłowienia. W tym czasie wykształciła się tu architektura modernistyczna, która ogarniała swoim zasięgiem zachodnie gospodarki już na początku XIX wieku.

W efekcie budowy nowych fabryk i instytucji z nimi kooperujących doszło do gwałtownego rozrostu starych miast, takich jak na przykład Bielsko. To właśnie architektura zakładów przemysłowych jako pierwsza dążyła do stopniowej redukcji zbędnego zdobnictwa oraz do zastosowania nowoczesnych rozwiązań budowlanych, otwierając tym samym drogę do powstania nowoczesnej, czyli modernistycznej architektury. Bielsko potrzebowało sprawnej infrastruktury komunalnej, zapewniającej jej mieszkańcom dostawy gazu, elektryczności oraz bieżącej wody. Łatwy dostęp do wyżej wymienionych mediów, który dziś uważamy za coś oczywistego, uchodził w ostatniej dekadzie XIX wieku i na początku XX stulecia za przejaw postępu, a nawet luksusu.

Klasycznym przykładem jest budowa elektrowni w Bielsku. Zaprojektowana w 1892 roku przez Friedricha i Karla Schulzów, była jednym z pierwszych tego typu zakładów na terenie Monarchii Habsburgów. W innych realizacjach pojawiły się stalowe konstrukcje dachu, ogniotrwałe stropy, wykorzystywano żeliwo, ale nowością, która głęboko zmieniła architekturę, był żelbet. Umożliwił on szybszą i tańszą budowę wysokich obiektów przemysłowych w branżach narażonych na groźbę pożarów. Szczególny obiekt to smukły budynek piecowni gazowni miejskiej w Bielsku, ukończony w 1914 roku. Jego elewacja ujawniła w sposób transparentny żelbetowy szkielet konstrukcji.

Dawna definicja mówi o modernizmie jako o kontrreakcji na kierunki naśladujące style historyczne, które nie nadążały pod koniec XIX wieku za nowoczesnym społeczeństwem przemysłowym, zafascynowanym postępem nauki i techniki. Rozprzestrzenianiu się nowego stylu na całym świecie sprzyjał rozwój gospodarki światowej, w której przepływ informacji był bardzo szybki.

Około roku 1905 typowy dla secesji ornament roślinny oraz płynne linie prawie całkowicie zniknął, ustępując miejsca fascynacji zgeometryzowanymi formami detalu, nadającemu elewacji nierzadko kanciasty wygląd. Ten dekoracyjny a zarazem rzeźbiarski nurt zyskał w regionie dosyć powszechną aprobatę, czego wyrazem był zrealizowany projekt Leopolda Bauera na przebudowę kościoła św. Mikołaja w Bielsku-Białej.
Dzięki dużej koncentracji kapitałów w Bielsku dynamiczne rozwijał się sektor bankowy. Dlatego Bank Polski wybrał to miasto na Śląsku Cieszyńskim na lokalizację swojej okazałej siedziby przy ulicy Theodora Sixta 15. Fasada budynku jest jeszcze na wskroś klasyczna. Mimo to projektanci wybrali nowoczesny, płaski dach.

Sukcesy gospodarcze bielskich przedsiębiorców w połączeniu z silnym mecenatem władz miejskich i wojewódzkich sprawiły, że to właśnie miasto Bielsko stanie się w ostatnich latach istnienia II Rzeczpospolitej największym teatrem inwestycji budowlanych na Śląsku Cieszyńskim.

I o tym będzie kolejna wycieczka…. Ta rozpocznie się w 24 lipca o godz. 15.00.Należy pamiętać o tym, że obowiązują limity uczestników i zapisy. Aby wziąć udział w wycieczce, należy wysłać maila na adres: stowarzyszenieolszowka@gmail.com lub wysłać sms na numer telefonu 693 315 998.
Organizatorzy proszą o podanie imienia i nazwiska oraz której wycieczki dotyczy zgłoszenie (trzeba podać jej datę). Uczestnikami mogą być tylko osoby, które dostaną potwierdzenie zawierające informacje o miejscu zbiórki. Obowiązuje kolejność zgłoszeń.

Wycieczki są bezpłatne, dzięki dofinansowaniu z budżetu gminy Bielsko-Biała oraz środkom pochodzącym z 1% odpisu z podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Patronat nad wydarzeniem sprawuje Bielsko-Bialskie Towarzystwo Historyczne.
Wycieczka jest organizowana z okazji rocznicy połączenia miasta w ramach projektu edukacyjnego Stowarzyszenie Olszówka Historyczne szlaki Bielska-Białej. 70 lat dwumiasta. Program jest uzupełnieniem i kontynuacją realizowanego w roku 2020 projektu Historyczne szlaki Bielska-Białej.

źródło: Stowarzyszenie Olszówka

organizator
Stowarzyszenie Olszówka
al. Armii Krajowej 141/55, 43-300 Bielsko-Biała
tel. 338161196
mail: olszowka@free.ngo.pl  


Bielsko-Biała logo
Pełna Kultura
Bielski Magazyn Aktualności

pl. Ratuszowy 6, pok. 232, 233
43-300 Bielsko-Biała